Munarmedia.kz. 31.08.2026. ASTANA – Алматыда Көкжайлау шатқалындағы тау-шаңғы курортының құрылысына қарсы шыққан экобелсенді Аруна Ортаева 15 тәулікке әкімшілік қамауға алынды. Белсендінің үйінде тінту жүргізілгеннен кейін ол Алматы қаласы полиция департаментіне жеткізілген. (Азаттық радиосы)
Қазақстанның Халықаралық адам құқықтары және заңдылықты сақтау бюросының мәліметінше, Ортаеваға Қылмыстық кодекстің 148-бабы бойынша – хат-хабар, телефон арқылы сөйлесу, пошта, телеграф және өзге де хабарламалар құпиясын заңсыз бұзу фактісіне қатысты іс жүргізіліп жатыр. Оған қорғауға құқығы бар куәгер мәртебесі берілген. (Азаттық радиосы)
Белсендінің қамауға алынуы оның Instagram парақшасында Алматы әкімдігінде өткен жұмыс кеңесіне қатысты аудиожазбаларды жариялауынан кейін болған. Аталған жазбаларда Көкжайлаудағы Almaty SuperSki жобасын жүзеге асыру барысында ағаштарды кесу және қоғамдық тыңдауларды өткізу мәселелері талқыланғаны айтылған. (Республика)
Аудиожазбада не айтылған?
Жарияланған аудиожазбаның бірінші бөлігінде тау кластеріндегі жол құрылысына байланысты «қызыл сызыққа» түсетін жасыл желектер мәселесі сөз болады.
Материал авторларының мәліметінше, құрылыс аумағына шамамен 2 010 ағаш түседі. Оның ішінде 700-ге жуығы Қызыл кітапқа енген өсімдіктер, соның ішінде Сиверс алмасы бар деп көрсетілген. (Республика)
Жазбада әкімдік өкілдері мен жоба инвесторының бірі ретінде аталған Ержан Еркінбаев арасында осы ағаштардың мәртебесіне қатысты пікір алмасу болғаны айтылады. Аудиожазбада Сиверс алмасының жағдайын ботаниктердің бағалауы туралы ұсыныс айтылып, кейін бұл мәселенің «өте маңызды» екені сөз болған.
Алайда аталған аудиожазбаның түпнұсқалығы және онда сөйлеп отырған адамдардың кім екені әзірге ресми түрде расталған жоқ. Бұл туралы бірқатар қазақстандық БАҚ та атап өтті. (Total.kz)
Қоғамдық тыңдауларға қатысты дау
Жарияланған жазбаның екінші бөлігінде Almaty SuperSki жобасына байланысты қоғамдық тыңдауларды ұйымдастыру мәселесі талқыланған.
Онда тыңдауды жүргізетін адамның кандидатурасы, жиын кезінде азаматтардың эмоциясын бәсеңдету қажеттігі туралы сөз болғаны көрсетіледі. Сондай-ақ тау кластеріне баратын жолдардың құрылысына қатысты бөлек қоғамдық тыңдау өткізудің қажеті бар-жоғы талқыланған.
Аудиожазбада Алматы әкімінің орынбасары ретінде көрсетілген Олжас Смағұловтың жол құрылысына байланысты қоғамдық тыңдауларға қатысты: «2200 ағаш ... сіздерге “мұны не үшін істеп жатырсыздар?” деп айқайлай бастайды» деген мазмұндағы сөзі бар. (Республика)
Бұл мәліметтер әлеуметтік желілерде үлкен пікірталас туғызды. Белсенділер билік органдарынан аудиожазбаның шығу тегін және онда айтылған мәселелерді тексеруді талап етіп отыр.
Аруна Ортаеваны не үшін қамады?
Құқық қорғаушылардың мәліметінше, 29 тамызда Ортаеваның үйінде тінту жүргізіліп, кейін ол полиция департаментіне жеткізілген. Ол жерде бірнеше сағат болғаннан кейін белсенді 15 тәулікке қамауға алынған. (Азаттық радиосы)
Сонымен қатар БАҚ-та оның қамауға алынуына қатысты құқықтық негіз әртүрлі сипатталған. Бір деректе 148-бап бойынша қылмыстық іс аясындағы процессуалдық мәртебесі айтылса, басқа ақпаратта 15 тәуліктік әкімшілік қамау полиция қызметкерлерінің заңды талаптарына бағынбау фактісімен байланысты болғаны көрсетілген. (Радио Азаттык)
Осыған байланысты істің нақты құқықтық негізі мен аудиожазбаның жариялануына қатысты тергеудің нәтижесі әзірге қосымша ресми түсіндіруді қажет етеді.
Көкжайлаудағы жобаға қатысты дау
Көкжайлау аумағында тау-шаңғы курортын салу мәселесі бірнеше жылдан бері қоғам талқысының өзегінде тұр. Экобелсенділер құрылыс Іле-Алатауы ұлттық паркінің экожүйесіне кері әсер етуі мүмкін деп алаңдайды. (Радио Азаттык)
2026 жылы Almaty SuperSki жобасына қатысты жұмыстардың жанданғаны хабарланды. Қазіргі уақытта Көкжайлауда археологиялық жұмыстар мен техникалық жол төсеу жұмыстары жүргізіліп жатқаны туралы ақпарат бар. Жоба өкілдері кесілген ағаштардың орнына 30 мың жаңа көшет отырғызылатынын мәлімдеген. (Qaz365.kz - Жаңа Қазақстан порталы)
Ал Аруна Ортаева мен өзге де белсенділер жобаның табиғи ортаға ықтимал әсеріне қатысты ашық әрі толық қоғамдық талқылау өткізуді талап етіп отыр.
Әзірге Алматы әкімдігі мен құқық қорғау органдары жарияланған аудиожазбалардың түпнұсқалығы және олардың мазмұнына қатысты толық ресми түсініктеме берген жоқ. (Total.kz)
Қаласаңыз, келесі мәтіндерді де дәл осы Munarmedia.kz жаңалық стандартымен өңдеймін: тақырыпты өткір әрі қысқа қылып, лидті күшейтіп, дереккөздерді тексеріп, қажет жерде «ресми нұсқа / белсенділер пікірі / контекст» деп ажыратып беремін.