Munarmedia.kz | 01.09.2026 | ASTANA – Соңғы күндері әлеуметтік желілерде алматылықтар Көкжайлауда түсірілген суреттерін жаппай жариялап, шатқалға құрылыс жұмыстары басталмай тұрып барып үлгеруге шақырып жатыр. Алайда 1002 гектар аумақты қамтитын Almaty SuperSki тау шаңғысы курортының құрылысы басталып кеткен.
Жоба аясында тауда жалпы ұзындығы 60 шақырым болатын шаңғы трассаларын салу және 16 аспалы жол орнату жоспарланған. Бұдан бөлек, 20 гектар аумақта 6500 орынға арналған қонақүй мен шалелерден тұратын курорттық ауыл бой көтермек.
«Власть» басылымы құрылыс жүріп жатқан аумаққа барып, Көкжайлаудың тағдырына қатысты тұрғындар мен тауға жиі шығатын адамдардың пікірін білді.
«Шешіліп қойған болса, болды ғой»
Көкжайлауға апаратын жолды Казачка өзенінің маңынан бастадық. Бұл жерден шатқалға дейін шамамен жеті шақырым. Жаяу жүргіншілер бұл бағытты жолының салыстырмалы түрде жеңілдігі мен көркем табиғаты үшін жақсы көреді.
Соқпақтың басында әдетте көліктерге жабық тұратын шлагбаум ашық болды. Бірнеше минуттан кейін жолмен шаңдатып бірнеше көлік өтіп кетті.
Жол бойында баласымен тау бүлдіргенін теріп жүрген әйелді, сондай-ақ электр байкпен жүріп бара жатқан жастарды кездестіруге болады.
Әлкей Марғұлан атындағы Археология институтының мамандары бірінші әткеншек маңында жұмыс істеп жатты. Олар тарихи ескерткіштерді іздеумен айналысып жатыр. Нысанның төлқұжатына сәйкес, археологиялық жұмыстар биыл шілде-қыркүйек айларында жүргізіледі. Соқпақпен әрі қарай жүргенде қазба орындары мен археологтар орналасқан шатырларды көруге болады.
Жолдың жартысына жеткенде Елена Лосенконы кездестірдік. Ол шатқалдан құрылыс техникасын көргенде алғашында қорқып қалғанын айтты.
«Әсері екіұдай. «Аватар» фильмін көргендей болдым. Тракторлар басқа ғаламнан келгендей көрініп, үрей тудырды», – дейді ол.
Еленаның айтуынша, кезінде Шымбұлақ салынғанда да осындай сезім болған. Қазір ол жерде туристік инфрақұрылым қалыптасқан.
«Тау – махаббат мекені. Бұл мені шабыттандыратын жер. Әрине, оны бастапқы қалпында сақтап қалғымыз келеді», – дейді ол.
Кейін аты-жөнін атаудан бас тартқан ерлі-зайыптыны жолықтырдық. Олардың пікірінше, Көкжайлаудағы құрылыстың салдары әзірге белгісіз.
«Қазір онда не болып жатқаны – тек бергі жағы. Кейін не болатыны белгісіз. Жақсы ма, жаман ба – әзірге түсініксіз», – дейді ер адам.
Ол 2019 жылы Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Көкжайлауда құрылыс салу мәселесін кейінге қалдырғанын еске алды. Сондықтан жобаның тоқтатылғаны туралы естігенін айтты.
«Егер бәрі заңдастырылып, шешіліп қойған болса, қарсы шығудың мәні жоқ шығар», – дейді ол.
Ер адам жаңа курорт туристерді тартып, жаңа жұмыс орындарын ашуы мүмкін деген пікірмен де келіседі.
«Уақыт белдеуін ауыстырған кездегідей ғой, мұнда да ештеңе өзгерте алмаймыз», – дейді оның серігі.
Құрылыс техникасы Көкжайлауға жақындаған
Он жылдан астам уақыт бұрын салынған қосалқы станцияға жақындағанда алғашқы құрылыс техникасын байқадық. Демалыс күні болғандықтан, сол сәтте учаскеде жұмыс жүрмеген.
Көліктің жанында отырған екі ер адам аспалы жолдардың бірі дәл осы аумақта салынатынын айтты.
Көкжайлау үстіртіне кіреберісте техника жұмыс істеп тұрды. Жұмысшылардың айтуынша, олар зерттеу үшін топырақ сынамаларын алып жатқан. Шатқалдың ішіне қарай көтерілген кезде де құрылыс техникасының дауысы естіліп тұрды.
Үстіртте адам көп. Бірі көлеңкеде демалып отыр, енді бірі әткеншек теуіп, шатыр тігіп жатыр. Кейбір туристер тау шыңдарына қарай бет алған.
Өзін Тимур деп таныстырған ер адам Көкжайлауға жиі шығатынын айтты. Оның сөзінше, бұл – қыстағы алғашқы сапары.
Ол жаңа тау шаңғысы курортының қажет екеніне күмән келтіреді.
«Бізде тау шаңғысына арналған кемінде екі курорт бар. Үшіншісінің қажеті жоқ деп ойлаймын. Инфрақұрылым жағынан қалаға салмақ түседі. Мұнда аса биік емес, қыста су шығару мәселесі де болады. Оның мәнін көріп тұрған жоқпын. Бізде «Ақбұлақ» бар, соны әрі қарай дамытуға болар еді», – дейді Тимур.
«Бізге ешкім құлақ аспайды»
Үстірттің басқа бөлігінде шағын шатырдың астында студенттер демалып отырды. Олар Көкжайлауда құрылыс басталғанын Threads әлеуметтік желісінен біліп, жағдайды өз көздерімен көру үшін тауға көтерілген.
Жангүлдің айтуынша, ол Көкжайлауда өткен жазда болған. Сол кезде табиғаттың қазіргі көріністен айтарлықтай өзгеше болғанын айтады.
«Қазір соқпақ шаң-топырақ болып кеткен, көліктер жолда жүруге кедергі келтіреді. Құрылысқа байланысты бірнеше рет жол беріп, тоқтауға тура келді. Табиғат жойылып жатыр. Егер бұл адамдар демалатын орын болса, мұнда құрылыс жүрмеуі керек», – дейді ол.
Студенттер Алматыда тау шаңғысы базалары жеткілікті деп санайды. Олардың пікірінше, тағы бір курорт салу үшін табиғи аумақты өзгерту дұрыс шешім емес.
Олар сондай-ақ жаңалықтардан Президенттің бұған дейін Көкжайлаудағы жобаға қатысты тапсырмасын көргенін еске алып, құрылыс жұмыстарының неліктен қайта басталғанын түсінбейтінін айтты.
Студенттер Көкжайлауға шамамен жылына бір рет шығады. Олар мұнда достарымен бірге алғаш рет түнеп, таудағы адамдардың ашықтығы мен мейірімділігіне таңғалғанын еске алды.
«Шаршағанда табиғатқа келесің. Мұнда көтеріліп келе жатқанның өзінде керемет көріністер ашылады. Бұл – алматылықтар мақтан тұтатын орын. Біз мұнда достарымызбен уақыт өткізіп, интернеттен алшақ демалу үшін келеміз», – дейді олар.
«Көкжайлау – кішкентай оазис»
Студенттердің жанында демалып отырған алматылық Татьяна да Көкжайлауды ерекше орын санайды. Оның айтуынша, бұл жерге атасы мен әкесі де көтерілген. Өзі Көкжайлаудан әрі Үш ағайынды мен Құмбелге дейін барған. Қазір Құмбелге оның ұлы кеткен.
«Бізде «Ой-Қарағай», «Шымбұлақ», «Ақбұлақ» бар. Басқа жерлерде туристік бағыттар мен шаңғы трассаларын кеңейтуге болатын көптеген мүмкіндік тұрғанда, неге дәл осы жерге салу керегін түсінбеймін», – дейді Татьяна.
Оның пікірінше, Көкжайлау қала тұрғындары үшін қолжетімді табиғи демалыс орны болып қалуы керек.
«Мұнда тұратындар үшін бұл – кішкентай оазис. Бұл жерге жету қиын емес. Келген соң табиғаттың әсемдігінен қуат аласың, сарқырамаға барасың, серуендейсің. Осындай аумақтарды жоя берсек, халыққа тау да, қолжетімді соқпақтар да, қызықты маршруттар да қалмайды», – дейді ол.
Татьяна үстіртке алғаш көтерілгенде ешқандай өзгеріс байқамай, қуанғанын, алайда жақын маңдағы ауыр техниканың дауысы оның көңілін түсіргенін айтты.
«Президентіміздің сөз сөйлеп, Көкжайлауға тиіспейміз дегені есімде. Мені таңғалдырғаны да сол. Құрылысқа қарсы петицияға қол қойдым, оны ұлыма және таныстарыма да жібердім. Барлығы қарсы дауыс берді, бірақ нәтиже жоқ», – дейді ол.
Татьяна қоғамдық тыңдаулардың объективті өткеніне күмән келтіреді. Оның пікірінше, егер қала тұрғындарының ұстанымы шын мәнінде ескерілсе, жоба тоқтатылар еді.
«Біз ештеңе істей алмаймыз. Егер тағы да қарсы дауыс беру мүмкіндігі болса, мен қайтадан қолдар едім. Тау соқпақтары бір басқа, бірақ Көкжайлау сияқты жаяу жетуге болатын үстірт бізде мүлдем қалмай барады», – деп түйіндеді ол.
1980 жылдары отырғызылған орман
Таудан түсіп келе жатқан адамдардың арасынан жасы елуден асқан интерьер дизайнері Гаврилді кездестірдік. Ол Көкжайлауға бала кезінен бері, яғни 45 жыл бойы келіп жүр.
Оның айтуынша, бұрын шатқалда құстар мен жануарлар көп болған. Мұнда елік, марал, сілеусін, түлкі және қоян жиі кездескен.
Гаврил Көкжайлауды көгалдандыру жұмыстарына да қатысқан. 1980 жылдардың басында мектеп оқушысы кезінде басқа балалармен бірге қазіргі орманды отырғызуға көмектескен.
«Бұрын бұл жерде шыршалар тек ең жоғарғы бөлігінде өсетін. Ал мына шырша мен қарағай ормандары, беткейдегі қайыңдар 1980 жылдардың басында отырғызылған. Біз табиғатты сақтап, адамдар мен жануарлар үшін жасыл аймақ қалыптастыру мақсатында тәлімбақтан көшеттер әкеліп отырғыздық», – деп еске алады ол.
Қазір Гаврил тау курортын салу жоспарына екіұдай қарайды. Бір жағынан, ол заманауи талаптарды түсінетінін және Шымбұлақ, Ақбұлақ, Ой-Қарағай секілді жұмыс істеп тұрған нысандардың мүмкіндігі шектеулі болуы мүмкін екенін айтады.
Оның пікірінше, туристік инфрақұрылымды дамыту қажет болса, ауқымды құрылыс үшін басқа орындарды қарастыруға болады. Мысалы, беткейлері ұзағырақ әрі төмен температура ұзақ сақталатын Сол жақ Талғар шатқалы секілді аумақтарды зерттеуге болады.
Екінші жағынан, Көкжайлауға бала кезінен бері келіп жүрген турист ретінде ол табиғи аумақтың коммерциялық мақсатта пайдаланылуына алаңдайды.
«Табиғаттың осындай бір бөлігін адамдар келіп, сұлулығына тамсанып, жай ғана көре алатындай етіп қалдырса ғой. Қонақүй, аспалы жол, көлік жолының қажеті жоқ еді. Бұл жануарлардың мекендеу ортасына сөзсіз әсер етеді. Бұрын бұл жерде аюларды да кездестіруге болатын, ал қазір ештеңе қалмады», – дейді Гаврил.
Сонымен бірге ол мұндай өзгерістерге қарсы тұру қиын екенін түсінеді.
«Көптеген отырыстар мен наразылықтар болды. Бірақ уақыт өтіп жатыр. «Медеу» де, «Шымбұлақ» та бұрын болмаған, кейін пайда болды. Ол жерлер де кезінде жабайы табиғат еді. Біздің қаламыздың көп бөлігі салынып бітті, бақтар жойылды, жерлер игерілді. Бұл – өркениеттің үрдісі», – дейді ол.
Гаврил жобаны іске асырушылар табиғи ортаға барынша ұқыпты қараса екен деген тілегін білдірді. Сонымен қатар ол қарапайым тұрғындардың жаңа курортқа қол жеткізе алуына қатысты да күмәні бар екенін айтты.
Оның сөзінше, бұған дейін қарапайым қала тұрғындары жиі баратын Шымбұлақтағы бағаның айтарлықтай өскені осыған алаңдауға негіз береді.
Көкжайлаудағы құрылыс жобасы қоғамда табиғатты қорғау мен туристік инфрақұрылымды дамыту арасындағы тепе-теңдік мәселесін қайта көтеріп отыр. Ал тауға шығатын алматылықтардың пікірлері бұл аумақтың қала тұрғындары үшін тек туристік нысан емес, табиғат аясында демалатын маңызды орын екенін көрсетеді.
#Munarmedia #ASTANA #Алматы #Көкжайлау #AlmatySuperSki #ТауКурорты #ШаңғыКурорты #Табиғат #Экология #АлматыТаулары #Туризм #Қоғам