Munarmedia.kz. 15.10.2026. ASTANA-Қазақстанның «Байтақ» жасылдар партиясы Атырау мұнай өңдеу зауытының (АМӨЗ) қызметіне қатысты ықтимал экологиялық заңбұзушылықтарды тексеруді талап етті. Партия төрағасы Азамат Әміртаев Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігіне және Атырау облысының табиғат қорғау прокуратурасына ресми өтініштер жолдаған.
Партияның мәліметінше, 2026 жылғы 5–7 қыркүйекте Атырау тұрғындары ауа сапасының нашарлағанына және тыныс алудың қиындағанына шағымданған. Осыған байланысты партия экологтары зауыттың экологиялық құжаттарын зерделеп, бірқатар сәйкессіздікке назар аударған.
Ластаушы заттардың саны 49-дан 79-ға өскен
Партия көтерген мәселелердің бірі – атмосфераға шығарылатын ластаушы заттардың атаулары бойынша көрсеткіштің бұрынғы құжаттардағы 49 атаудан жаңа жобалық материалдарда 79 атауға дейін өсуі.
«Байтақ» өкілдері қосымша көрсетілген 30 заттың қай кезеңнен бастап есепке алынғанын және олардың қолданыстағы экологиялық рұқсатпен қамтылған-қамтылмағанын тексеру қажет деп санайды.
Бұл мәселе 2026 жылғы 9 қазанда зауыттың 2026–2030 жылдарға арналған кешенді экологиялық рұқсат алуына байланысты өткізілген қоғамдық тыңдауда да көтерілген.
Ағынды суға қатысты көрсеткіштерде де айырмашылық бар
Партияның дерегінше, 2025 жылғы 5 желтоқсанда берілген экологиялық рұқсатта 2026 жылға арналған ластаушы заттардың төгінді көлемі жылына 6 643,757 тоннадан аспауға тиіс деп көрсетілген.
Ал қоғамдық тыңдауға ұсынылған нормативтер жобасында бұл көрсеткіш 6 743,033 тонна болған. Екі көрсеткіштің айырмасы – 99,276 тонна.
Партия осы айырмашылықтың себебін анықтап, төгінді көлемінің ұлғаюы қолданыстағы экологиялық талаптарға сәйкес келе ме деген мәселеге құқықтық баға беруді сұрайды.
Күкіртсутек концентрациясына қатысты сұрақ
«Байтақ» партиясының өкілдері қоғамдық тыңдауда ұсынылған таралу есебіне сүйене отырып, фондық концентрацияны ескергендегі күкіртсутек мөлшері шекті рұқсат етілген концентрациядан 25,04 есе жоғары екенін мәлімдеген.
Бұл көрсеткіш әзірге партия келтірген есептік дерек ретінде қарастырылуы керек. Оның дұрыстығы ресми тексеру және нақты өлшеу нәтижелері арқылы анықталуға тиіс.
Партия Экология және табиғи ресурстар министрлігінен зауыт қызметіндегі өзгерістерге байланысты қоршаған ортаға әсерді бағалау немесе скрининг жүргізу қажеттігін түсіндіруді сұраған. Ал прокуратурадан ластаушы заттардың құрамы мен төгінді көлеміне қатысты деректердің заңдылығын тексеруді өтінген.
Сонымен қатар партия кешенді экологиялық рұқсат беру рәсімін көтерілген мәселелер толық тексеріліп, тиісті құжаттар заң талаптарына сәйкестендірілгенге дейін тоқтата тұру мүмкіндігін қарастыруды ұсынған.
Санитариялық-қорғаныш аймағына қатысты да сұрақ бар
Партия өкілі М.Ж. Нұрғазиев зауыттың түпкілікті санитариялық-қорғаныш аймағы жобасына қатысты қолданыстағы оң сараптама қорытындысының бар-жоғын нақтылау қажеттігін көтерген.
Зауыт өкілдері қоғамдық тыңдауда 2026 жылғы 31 шілдеде жаңа қорытынды алынғанын мәлімдеген. Партияның өтінішінде бұл ақпарат қоғамдық тыңдау хаттамасының 25-тармағында тіркелгені көрсетілген.
Алайда «Байтақ» өкілдерінің хабарлауынша, құжатты «Е-лицензиялау» мемлекеттік порталынан табу мүмкін болмаған. Партия сондай-ақ 2026 жылғы 1 қыркүйектегі санитариялық-эпидемиологиялық сараптама қорытындысында 2021 жылы берілген бұрынғы құжаттың 2023 жылғы 19 мамырда күшін жойғаны көрсетілгенін алға тартады.
Осыған байланысты партия Атырау облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінен 2026 жылғы 31 шілдедегі қорытындының көшірмесін сұратқан. Ал прокуратурадан құжаттың бар-жоғын, заңды түрде берілгенін және тіркелгенін тексеруді өтінген.
Партия қоғамдық бақылауды жалғастырмақ
«Байтақ» партиясы көтерген мәселелер әзірге ресми тексеруді қажет ететін жайттар болып отыр. Олардың әрқайсысына құзырлы органдар құжаттар мен нақты өлшеу нәтижелеріне сүйене отырып құқықтық баға беруі тиіс.
Атырау – Қазақстан экономикасы үшін маңызды мұнайлы өңір. Алайда өндірістік әлеуетті дамыту қоршаған ортаның қауіпсіздігі мен тұрғындардың денсаулығын қорғау міндеттерімен қатар жүруі қажет.
Партия зауыт қызметіне қатысты қоғамдық бақылауды жалғастырып, көтерілген мәселелерге ресми жауап алынғанша оларды назарда ұстайтынын мәлімдеді.
#Байтақ #Атырау #АМӨЗ #Экология #АуаСапасы #ҚоршағанОрта #АзаматӘміртаев #Munarmedia